Malou (40) groeit op in een stabiel gezin met twee oudere broers in een klein dorp in de Betuwe. Ze heeft een onbezorgde jeugd en is veel buiten te vinden. Dans, zang en theater zijn voor haar manieren om zich expressief te uiten.
Hoewel haar ouders allebei gelovig zijn opgevoed, geven ze dat geloof niet actief door. Wel krijgt ze van huis uit mee dat er ‘meer is tussen hemel en aarde’, zonder vaste uitleg. Die openheid laat ruimte voor een eigen zoektocht.
Toen haar oma overleed, was Malou negen. Voor het eerst kwam ze in aanraking met grote levensvragen. Wat is de dood? Wat gebeurt er daarna? Waarom is iedereen verdrietig, maar praat niemand erover? Die vragen bleven haar bezighouden.
Religiewetenschappen in Groningen
Naast haar creatieve kant heeft Malou een introverte, onderzoekende kant. Ze houdt niet van competitie en ellebogenwerk die in de musicalwereld spelen. Na het vwo twijfelt ze tussen de studies psychologie, filosofie en antropologie. Uiteindelijk kiest ze voor Religiewetenschappen: een studie waarin religie vanuit verschillende disciplines wordt onderzocht.
Op haar achttiende vertrekt ze naar Groningen en gaat op kamers. Tijdens haar studie merkt ze dat een wetenschappelijke opleiding niet per se antwoorden geeft op persoonlijke levensvragen. Daarom gaat ze zelf op zoek via cursussen en ervaringen op het gebied van persoonlijke ontwikkeling.
Tijdens die zoektocht ontdekt ze de master Geestelijke Verzorging. Die spreekt haar direct aan: ze wil met mensen werken en niet in een beleidsfunctie terechtkomen. Zo rolt ze het vak van geestelijk verzorger in.
Pionieren in de ouderenzorg
Na haar studie werkt Malou binnen de ouderenzorg in Noordoost-Groningen met mensen met dementie en fysieke beperkingen. Als 24-jarige is ze de enige geestelijk verzorger binnen de organisatie. Dat betekent veel pionieren en zelf vormgeven aan de functie, iets wat haar goed past.
Tijdens huiskamersessies en gesprekken werkt ze met rituelen rond verschillende thema’s. Ze steekt een kaars aan, leest een gedicht voor of speelt herkenbare muziek op haar gitaar. “Het is bijzonder wat er dan gebeurt. Mensen leven ineens op en zingen mee. Er wordt een ander deel van de hersenen geraakt waardoor ze zich wél herinneren.”
Gehandicaptenzorg en GGZ
Na vijf jaar maakt Malou de overstap naar de gehandicaptenzorg. Wat haar hier raakt, is hoe dicht mensen bij zichzelf staan. “Er zijn minder maskers en ontzettend veel humor. Dat is heel ontwapenend.” Later werkt ze twee jaar op de High Intensive Care van de GGZ, waar ze mensen ontmoet met diepe depressies of psychoses. Het existentiële lijden ligt hier sterk op de voorgrond. “Mag het ook gaan over het verlangen om dood te willen? Over de wanhoop die iemand voelt?” Samen met cliënten onderzoekt ze ook het spirituele aspect dat soms meespeelt bij psychoses.
Een nieuw avontuur
Na tien jaar in het noorden ontmoet Malou in Groningen haar huidige man. Het voelt meteen goed. Ze trouwen en maken een lange huwelijksreis. Wanneer ze terugkomen, zijn ze in verwachting van hun eerste dochter. Ze kopen een huis in Friesland en krijgen uiteindelijk twee dochters.
Als de meisjes twee en vier jaar zijn, begint het avontuur opnieuw te kriebelen. Voordat de kinderen leerplichtig worden, besluiten ze op reis te gaan. Ze verkopen hun huis en trekken met een camper door Portugal en Spanje. In Nerja, vlak bij Málaga, verliezen ze hun hart aan de plek en blijven er uiteindelijk vier jaar wonen.
Daar opent Malou haar eigen praktijk. Ze werkt met stem en klank om mensen te helpen blokkades te doorbreken en helder te krijgen wat echt belangrijk is in hun leven. Eerst komen vooral expats, later weten ook de Spanjaarden haar te vinden.
Terug naar Nederland
Na vier jaar voelen Malou en haar man dat het tijd is om terug te gaan naar Nederland. Ze vestigen zich in Breda. Malou gaat aan de slag als geestelijk verzorger bij het Amphia ziekenhuis. Daar heeft ze een veelzijdige rol. Zo werkt ze op de fertiliteitspoli, waar ze gesprekken voert met stellen die voor moeilijke keuzes staan. “Bijvoorbeeld wanneer een ongeboren kindje ernstige afwijkingen blijkt te hebben. In die gesprekken stel ik vragen die helpen ontdekken wat voor hen een passende beslissing is waar zij mee verder kunnen.” Ze voegt toe: “Dit zijn soms moeilijke casussen. Dan sta ik heel dichtbij besluiten die geen mens ooit wil nemen.”
Daarnaast begeleidt ze moreel beraad binnen teams, organiseert reflectiemomenten voor zorgprofessionals en begeleidt meditaties voor medewerkers. Ze organiseert Wereldlichtjesdag voor ouders die een kindje hebben verloren en is betrokken bij het palliatief adviesteam. Ook doet ze onderzoek naar de intrinsieke motivatie van jonge verpleegkundigen.
Waarden en bezieling
Creativiteit speelt een belangrijke rol in haar werk. Vooral rond het levenseinde worden vaak rituelen gevraagd. “Soms gebeurt het dat er spontaan een lied in me opkomt. Als het moment ernaar is, dan vraag ik of ik dat mag zingen. Muziek komt vaak op een heel andere manier binnen dan woorden.”
Vrijheid en oprechtheid zijn belangrijke waarden voor haar.
“Het is een intiem beroep. Je ontmoet mensen op hun meest kwetsbare momenten. Juist dan breekt er vaak iets open. Ik vind het bijzonder om daar getuige van te mogen zijn.” Sinds kort geeft Malou ook les aan de hogeschool voor Theologie, waar ze toekomstige geestelijk begeleiders opleidt. Ze geeft vakken als gesprekstechnieken en rituelen. “Daar smul ik écht van. Het geeft me zoveel energie om mijn praktijkervaring door te geven.”
Daarnaast werkt ze een paar uur per week als zelfstandig geestelijk verzorger via Zinvol, centrum voor levensvragen. Daar ontmoet ze mensen vaak vóór of ná een crisis. “Het gaat dan meer over perspectief, hoop en richting. Of over de laatste fase nog zo betekenisvol mogelijk doorbrengen.”
Als Malou één boodschap zou mogen meegeven, hoeft ze daar niet lang over na te denken.
“Er komt meteen een lied bij me op: ‘Leef of het je laatste dag is’. Grijp het leven bij de kladden.
Die uitnodiging ligt er voor ons allemaal. Waarom wachten tot er een doodsvonnis ligt?”
Tekst: Jessie Vermeer
